چنار خونبار قزوین و طشت گذاری قزوینی های آذری زبان/ روزنامه جام جم

دسامبر 23, 2009

چنار خونبار قزوين
قزوين – مريم نوري – خبر نگار جام جم : همزمان با آغاز ماه محرم و به رسم سنت ديرينه در قزوين و ديگر شهرهاي اين استان صدها هيات مذهبي در سوگ صاحبان عاشق اين روزها عزاداري مي‌كنند، تكايا و حسينيه‌ها نيز يكپارچه سياهپوش مي‌شود و آيين‌ها به پاس احترام به آسماني‌هاي اين روز‌ها زنده مي‌شوند.

آيين «طشت‌گذاري» يكي از سنت‌هاي رايج دوستداران اهل بيت (ع) در اين استان است كه بيشتر در ميان مردم آذري زبان ساكن اين استان صورت مي‌گيرد.

در اين آيين كه از چند روز پيش از آغاز ماه محرم برپا مي‌شود، عزاداران طشتي را كه داخل آن مقداري آب قرار دارد، به نشانه تشنگي امام حسين (ع) و يارانش در صحراي كربلا به روي دست گرفته و با نوحه‌سرايي در اطراف آن، مراسم عزاداري اين ماه عظيم را آغاز مي‌كنند.

مساجد امام زمان (عج) و حضرت ابوالفضل (ع) شهر قزوين از جمله مساجدي هستندكه برگزاري اين مراسم از سوي دوستداران امام حسين و يارانش را به نظاره مي‌نشينند.

مراسم طَبَق‌كشي با نواي يا حسين نيز از سنت‌هاي خاص شهر قزوين است. طبق از جنس چوب با ارتفاع حدود يك و نيم متر و قطر يك متر مي‌باشدكه بيشتر قسمت‌هاي آن را آيينه كاري مي‌كنند. عزاداران اين طبق استوانه‌اي شكل را روي سر مي‌گذارند و آن را حمل مي‌كنند. طبق‌كشان در شب تاسوعا، با همراهي دسته‌هاي عزاداري از مساجد و تكاياي خود به طرف امامزاده «سلطان سيد محمد(ع)» قزوين به راه مي‌افتند و در آنجا تجمع مي‌كنند و در شب عاشورانيز به پابوس امامزاده حسين(ع) (شاهزاده حسين) مي‌روندتا سلامي دوباره به فرزند ضامن آهو داشته باشند. آنچه اين روزها در كنار برپايي مراسم روضه‌خواني‌ها و مَقتل‌خواني‌هاي اصيل در خانه‌ها و حسينيه‌هاي قديمي، حضور دسته‌هاي عزاداري با شور و حال خاص در خيابان‌ها، گذرگاه‌ها و اماكن متبركه شهرها و روستاها و…، بار ديگر نام قزوين را بر سر زبان‌ها جاري مي‌كند، حضور مردم و زواري است كه از شهرهاي مختلف و از ديگر كشورها حتي براي ديدن درخت چنار خونبار به روستاي زرآباد در منطقه الموت سفر مي‌كنند.جاده‌هاي پرپيچ و خم منتهي به اين روستا از صبح روز تاسوعا با حضور خودروهاي مختلف چنان قفل مي‌شود كه تو را به باور عظمت اعتقاد مردم و تلاششان براي يافتن هر نشاني از روز واقعه فرا مي‌خواند. مردمي كه از نقاط مختلف ايران و مسلماناني از ديگر كشورها، براي ديدن يكي از بارزترين و منحصربه‌فردترين جلوه‌هاي عظمت خداوند و تجلي قيام صاحبان روز عاشورا، راهي زرآباد مي‌شوند تا نظاره‌گر اشكباري چناري باشند كه سال هاست در جوار صحن متبرك امام‌زاده علي اصغربن موسي بن جعفر(ع) واقع شده. به سند تاريخ و به گفته شاهدان عيني و افرادي كه از دور و نزديك براي ديدن اين واقعه به زرآباد عزيمت مي‌كنند، اين درخت درست در سحرگاه روز عاشورا در ماتم واقعه كربلا شروع به خونباري (اشكباري) مي‌كند. شهرتي كه اين درخت دارد منحصر به سال‌ها و حتي سده اخير نيست، شهرت اين چنار خونبار در دوران صفويه و خاصه دوران پادشاهي سلطان حسين صفوي به حدي رسيد كه در آن زمان هم افراد متعددي براي تحقيق و تفحص در صحت و سقم آن به اين روستا رفتند و مشاهدات خود را در كتاب‌ها و روايات مختلف از اعجاز الهي اين درخت گردآوري كردند.

منبع: http://www.jamejamonline.ir/papertext.aspx?newsnum=100925940313

وبلاگ حکیم تیلیم خان فرارسیدن شهادت مظلومانه امام حسین علیه السلام و یاران باوفایش را تسلیت میگوید. به زودی اشعاری از حکیم تیلیم خان ساوه ای در باب واقعه کربلا در این وبلاگ منتشر خواهد شد.

سرنوشت آثار حکيم تيليم خان ساوه ­اي در پنجاه سال اخير/ اسدالله امیری

دسامبر 21, 2009

اشعار تيليم­ خان به علت نفوذ شگفت‌انگيز کلام وي در دلها و قلبهاي مردم منطقه و مناطق همجوار و حتي غير همجوار در سينه‌ها باقي مانده و ورد زبان اکثر اهالي و مخصوصاٌّ دلسوختگان مي باشد و همچنين داستان عشق ناکام وي توسط عاشيق‌ها در محافل نقل مي‌شده و اکنون نيز نقل مي‌شود.

جمع آوري و چاپ ديوان اشعار وي اوّلين بار توسط محقق بزرگ مرحوم دکتر علي کمالي در حال انجام بود که تقدير الهي اين فرصت را از وي گرفت و چاپ ديوان مقدور نگرديد. مرحوم کمالي در اين راه بيش از سي و پنج سال تلاش نمودند.

در سالهاي 1370 و 1371 کنگره­ هايي در گراميداشت تيليم­ خان به همت مرحوم دکتر علي کمالي و انجمن ادبي شهريار (اوستاد شهريار دَرنَگي) شهر قدس(قلعه حسن­خان) در روستاي مرغئي و بعضي روستاهاي ديگر از جمله يئل آباد، بند امير، جوشقان, مصرقان و . . .  برگزار شد که شخصاٌّ سعادت حضور در هيچ کدام را نداشتم.

اينجانب متولد سال 1354 در روستاي مرغئي با توجه به هم روستايي بودن با تيليم­ خان, از همان دوران طفوليت با نام و اشعار آن شاعر آشنايي داشته و بعضي از داستان­ها و اشعار او را در ذهن خود داشتم.

بعد از پايان دوره راهنمايي و قبولي در آزمون يگانه دبيرستان نمونة استان مرکزي، از سال 1368 در «دبيرستان نمونة حاج محمدرضا کاظمي اراک» شروع به تحصيل کرده و در سال 1372 در رشته رياضي و فيزيک از آن مدرسه فارغ التحصيل شدم. در همان سالها با کاست­هايي از عاشيق علي رمضاني(عاشيق گوٍنش) که توسط «استريو تيليم» ساوه ضبط و منتشر مي­شد توسط پسرعمه‌ام(علي پاشا خادمي) آشنا شدم.

در سال1372 در آزمون سراسري دانشگاه­ها شرکت نموده و در دانشگاه اروميه پذيرفته شدم.

در همان سالها آشنايي با موسيقي ترکيه و آذربايجان و شعراي آذربايجان از طريق دوستان آذربايجاني و مجلة وارليق و هفته نامه سهند، مرا در مورد فرهنگ و زبان مادري خودم به فکر فرو برد. ناخودآگاه هر ساوه­اي که بخواهد به فرهنگ خود فکر کند, اوّل بايد سراغ تيليم­ خان برود. از اين رو از همان سالها به فکر جمع آوري اشعار تيليم­ خان براي شخص خودم (نه براي چاپ) افتادم و تعدادي از اشعار وي را در دفتر شخصي جمع آوري نمودم و همچنين تعداد 5 کاست از اشعار وي را که به صورت داستان همراه با اشعار توسط عاشيق اسماعيل شاهمرادي خوانده شده بود به نوارخانه دانشگاه اروميه هديه نمودم.

در سال 1376 با مدرک ليسانس مهندسي از دانشگاه اروميه فارغ التحصيل شده و از سال 1377 الي خرداد 1379 در خدمت سربازي بودم.  از سال 77 تا 84 به علت خدمت سربازي و مشکلات شخصي و کاري، گردآوري اشعار تيليم­ خان را متوقف نموده ولي ارتباط خود را با ادبيات ترکي با نوحه­ ها و مراسم مذهبي­، هفته­ نامه نويد آذربايجان و . . . حفظ نمودم.

از سال 1384به صورت کاملاٌّ جدّي و با قصد چاپ ديوان تيليم­ خان شروع به جمع­آوري اشعار از منابع مختلف نموده و حدود 400 عنوان شعر گردآوري شد.  در زمستان 84 در پي سراغ گيري از نوار ويدئويي از کنگره تيليم­ خان در سالهاي 70 و 71 توسط آقاي فرزانه (انتشارات انديشة­نو که نشاني اين انتشارات را از اينترنت يافته بودم) به آقاي دکتر حسين محمدخاني(گونئيلي) معرفي شدم.  نوار مربوط به سال 71 را از آرشيو دکتر گونئيلي تهيه نمودم و در همان زمان دکتر با نشان دادن کتاب»سؤز بازاري» از فکر چاپ ديوان تيليم­خان توسط «توٍرک ادبيات اتاغي»به همت آقايان بختيار فرّخ و سيدحيدر بيات خبر داد.  از اين طريق با جناب آقاي بيات ارتباطمان برقرار شد.

در اسفندماه 1384 تعداد صد جلد کتاب»تيليم­ خان حياتي و ياراديجيليغي»( مرحوم دكتر كمالي و پروفسور زهتابي- 1382- تبريز- نشر اختر) به اعضاي هيأت حضرت ابوالفضل(ع) «مرغئي­ ايهاي مقيم تهران» از طرف مسؤولين هيأت مذکور( در آن زمان بنده هم جزء آنها بودم) هديه شد. 

در شب عيد نوروز 85 به اتفاق خانواده و تني چند از دوستان در منزل شخصي در مرغئي در مورد تيليم­ خان بحث و گفتگو و چند شعر وي قرائت گرديد.  در همان روزها تشکيل «تيليم خان مدنيت اجاغي» (کانون فرهنگي تيليم­ خان) از طرف بنده به دوستان پيشنهاد شد و با استقبال ضمني دوستان هم روستايي مواجه شد ولي اقدامي صورت نگرفت.

در سي­ ام تيرماه 85 مراسمي به نام تيليم­ خان در روستاي مرغئي ترتيب يافت که در آن تني چند از شاعران و نويسندگان و عاشيق­هاي شاهسئون و اهالي روستا حضور داشتند.  بعد از مراسم با حضور در سر مزار، به روح بزرگ آن شاعر فاتحه قرائت گرديد. 

در همان روزها در فضاي مجازي اينترنت وبلاگ‌www.telimxan.blogfa.com  شروع به فعالیت نمود. وبلاگ http://www.telimxan-turkce.blogspot.com  در سال ۱۳۸۳ فعالیت خود را آغاز نموده بود.

در تاريخ سيزدهم مردادماه 85 سنگ مزار حکيم تيليم­خان که با تلاش اينجانب و برخي دوستان مخصوصاٌّ «آقاي محمد حيدري» و با همفکري و راهنمايي جناب سيد حيدر بيات تهيه شده بود، به دست تمامي بزرگان حاضر که هرکدام گوشه­اي از سنگ قبر را گرفته بودند در جايگاه خود قرار گرفت. 

در پاييز 85 همزمان با انتخابات شوراهاي شهر و روستا دو تن از کانديداها با پيشنهاد اينجانب مبني بر نامگذاري يکي از خيابانهاي شهر ساوه به نام حکيم تيليم­خان در صورت موفقيت در انتخابات موافقت کردند. 

حاج احمد اميري کانديداي شوراي اسلامي شهر ساوه در سخنراني­هاي انتخاباتي خود در شروع و پايان سخنراني‌ها از اشعار تيليم‌خان استفاده مي­نمود. 

علي­اصغر کريمي کانديداي ديگر، در مقابل ستاد انتخاباتي خود پارچه بزرگي با نوشتة»مردي از ديار تيليم­خان»نصب کرده بود. 

کانديداي ديگري از ايل شاه­سئون (مهدي فردوسي) در تماس تلفني با اينجانب خود را از مريدان تيليم­خان معرفي نمود. 

در زمستان 85 همزمان با عيد سعيد غديرخم در کارت دعوتي که جهت همفکري در مورد ساخت حسينيه مراغه­ايهاي ساوه مقيم تهران تهيه گرديده بود, اين بيت شعر تيليم­خان چاپ شده بود:

«هر مصلحت اوْلسا ائلينن گرک – مثلدير بو بير گوٍلونن ياز اوْلماز»

در ارديبهشت ماه 86 ديوان اشعار تيليم­خان تحت نام»حکيم تيليم­خان ديواني- بيرينجي جيلد» (گردآورنده: اسدالله اميري با مقدمه و ويراستاري: دکتر گوٍنئيلي) در شهر قم چاپ شد.  چاپ اين ديوان انعکاس خوبي در رسانه­ها داشت از جمله در مجله­هاي ديلماج، آذري، ماهنامه بايرام و روزنامة سراسري ايران. 

14 خرداد ماه 86 در مراسمي که با حضور مردم و مسولان منطقه و شهرستان ساوه از جمله حجت­الاسلام­والمسلمين حسين اسلامي نماينده مردم شهرستانهاي ساوه و زرنديه در مجلس شوراي اسلامي، هنرمند رئيس بنياد شهيد ساوه، قنبري بخشدار نوبران، شهيدي رئيس شوراي اسلامي شهر نوبران، ائمه جمعه شهرهاي نوبران و غرق آباد، فرماندهي انتظامي و بسيج منطقه و تني ديگر از مسولين محلي در گراميداشت ياد شهداي روستاي مرغئي برگزار شده بود، مزار شهدا و تيليم­خان زيارت گرديد و مسولين، در خصوص ساخت بارگاه، نصب تابلو در جاده ساوه- همدان جهت راهنمايي به سمت مقبره تيليم­خان و برگزاري همايش در تاريخ 29 تيرماه 86 در خصوص حکيم تيليم­خان قول مساعد دادند . 

در خردادماه 1386 وبلاگ www.tilimxan.blogfa.com  فعاليت خود را آغاز نمود. 

در تاريخ 29/4/86 مراسم باشکوهي در روستاي مرغئي (مراغه) تحت عنوان»چهارمين کنگره حکيم تيليم­ خان «در دو نوبت صبح و بعد از ظهر با شرکت جمع کثيري از هنرمندان, اديبان, شعرا و اهالي روستاي مرغئي و مناطق نوبران, ساوه و قاراقان(خرقان), زرند، قم، تهران، کرج، شهريار، قلعه حسن­خان, اسلامشهر، زنجان و . . . .  برگزار گرديد.

در زمستان 86 فيلمساز همداني، آقاي علي جهاني، قصد ساخت فيلمي مستند از آثار حکيم تيليم­خان داشت که کارهاي ابتدايي آن نيز در تهران، قم و مرغئي ساوه انجام شد که بنا به عللي که براي بنده نامعلوم است به انتها نرسيد. لازم به ذکر است که آقاي پرويز محمدي در سالهاي قبل فيلمي جهت سيماي برون مرزي ايران با موضوع تيليم­خان ساخته­ اند.

در 26 تيرماه سال 87 پنجمين مراسم بزرگداشت حکيم تيليم خان در دو نوبت صبح و بعد از ظهر در مرغئي برگزار گرديد. مراسم بعدازظهر که اختصاص به موسيقي عاشيقي داشت به علت قطعي سراسري برق با ناهماهنگي­هايي مواجه گرديد.

در تابستان 87 شهرداري و شوراي شهر غرق­آباد ساوه، تصميم به نصب تنديس حکيم تيليم­خان در يکي از ميدان­هاي شهر غرق­ آباد گرفت که اين هم به سرانجام نرسيد.

در پاييز 87 کتاب يادنامه حکيم تيليم خان شامل اشعار و مقالات و تصاوير ارائه شده در چهار مراسم  به لطف الهي توسط بنده در انتشارات نويد اسلام قم چاپ و منتشر گرديد. در اين کتاب قسمتهايي از داستان تيليم­ خان و مهري و همچنين مقاله­ ي سيبي ميان دو آينه محقق آذربايجاني، سيد حيدر بيات، که اختصاص به محيط فرهنگي تيليم خان دارد به چشم مي­خورد. بر روي جلد اين کتاب پرتره حکيم تيليم­خان که براي اولين بار توسط هنرمند اهل خوي آقاي جعفر نجيبي ترسيم گرديده به چشم مي­خورد.

در خردادماه 88 بر مزار حکيم در روستاي مرغئي ساوه به همت دوستدارانش بارگاهي احداث گرديد.

در تيرماه 88 کتاب قوناغا حؤرمت، ترجمه­ ي يکي از اشعار حکيم به فارسي، مخصوص کودکان توسط امير سهرابي از طريق انتشارات انديشه نو در تهران منتشر گرديد.

در تاريخ 25 تيرماه 88 ششمين مراسم بزرگداشت حکيم در مسجد روستاي مرغئي با حضور شعرا و نويسندگان و اهالي منطقه برگزار گرديد.


 

قاراقان/ اسدالله امیری

دسامبر 9, 2009

آچیقلاما: قاراقان سؤزجوگو فارسجادا خرقان کیمی ایشله نیلیر و مرکزی(اراک)، همدان و قزوین بؤلگه لرینه پارچالانمیش واحید و داغلیق بیر بؤلگه نین آدی دیر. ایندی ایسه همدان اوستانی، رزن شهریستانی، مرکزی بخشینده بیر دهستان آدی(خرقان)، قزوین اوستانی بویون زهرا(بوئین زهرا)شهریستانی، آبگرم بخشینده(خرقان شرقی) و آوج بخشینده(خرقان غربی)، مرکزی اوستانی، زرندیه شهریستانیندا (بخش خرقان) آدلانیرلار. طبیعی کی بو قاراقانلار تورپاق باخیمیندان بیر بیرینه یاپیشیق و فرهنگی باخیمیندان عینی دیرلر. بو بؤلگه اهالیسی نین دیلی آزربایجان تورکجه سی دیر. ائشیتدیکلریمیزه گؤره قرار بودور کی قزوینین قاراقانلاری (شرقی و غربی) بیرلشمه نتیجه سینده آبگرم آدیندا بیر شهریستان آرایا گلسین. طبیعی بودور کی بو دوغولاجاق شهریستانین آدی قاراقان اولسون آمما ائله بیل آبگرم آدی ایله دوغولاجاق بو جوجوق. دئمک لازیمدیر کی ایراندا سمنان اوستانی، شاهرود شهریستانی، بسطام بخشینده ده بیر دهستانین آدی خرقان دیر. قاراقانین فرهنگی شخصیتلریندن: آوالی غیبعلی، دوکتور علی کمالی، اکبرخان رزاقی، حسین حیدری، الیاس امیرحسنی، آشیق مسیح الله رضایی، آشیق کاظم مشهدی و س آد آپارماق اولار. قاراقانین طبیعی و تاریخی یئلریندن: ایکیز گوممزلر، اینجی قارا داغی، قیرخ بولاق، علی بولاغی، ایستی سو. قاراقانین چاناقچی و شاید باشقا کندلرینده علوی لر یاشاییرلار کی امام علی (علیه السلام) ا آرتیق سایغی گؤستریرلر. قاراقانلی لاردان بیر چوخو ایندی ایسه تهراندا یاشاییرلار و تهرانین دمیر بازاری اونلارین الینده دیر. قاراقانلیلارین تهراندا نئچه حسینیه و مسجدلری وار کی اونلارین بیریسی مالک اشتر خیابانی، دستغیب خیابانینین اولینده واقع اولوبدور- اوسته اکلنن گؤرونتولر بو حسینیه یه عاییددیر. باشقا حسینیه لر تهرانین اوستاد معین بولواریندا و تهرانسر منطقه سینده واقع دیرلار.

با احداث بزرگراه ساوه- همدان دسترسی به مزار حکیم تیلیم خان آسان میشود.

دسامبر 9, 2009

به گزارش سایت های خبری ۶۰ کیلومتر از آزادراه ساوه- همدان در تاریخ ۲۲/۹/۸۸ افتتاح خواهد شد. با احداث آزادراه ساوه- همدان مسیر تهران به همدان کوتاهتر خواهد شد. همچنین جاده قدیم ساوه به همدان نیز دو بانده خواهد شد. گفتنی است مسیر ساوه به همدان مخصوصا از ساوه تا نوبران یکی از پرترددترین و حادثه خیزترین راههای کشور میباشد که امید است هر چه زودتر آزادراه مذکور به طور کامل به بهره برداری برسد. از دیگر پروژه های جاده ای منطقه نوبران ساوه آسفالت جاده رازقان- غرق آباد ( متصل کننده بخشهای خرقان(قاراقان) و نوبران(نوواران) به هم) و جاده نوبران به جفتان تفرش و کمیجان اراک میباشد. مطمئنا احداث جاده های مذکور در رونق منطقه مزلقان چای تأثیر به سزایی داشته و از طرف دیگر دسترسی به آرامگاه شاعر بلندآوازه ساوه- حکیم تیلیم خان- در روستای مرغئی(مراغه) را از چهار جهت( تهران- همدان- اراک و قزوین) تسهیل می نماید.

لینکهای مرتبط:

http://www.farsnews.net/newstext.php?nn=8809171674

http://www.ravy.ir/content1659200.html

http://markazi.isna.ir/mainnews.php?ID=News-35540

http://savehportal.ir/content/view/2951/33

نوید آذربایجان

دسامبر 2, 2009

1384 ونجو ایل: بیر گون بیر ایتتیفاق اوزره تهراندا بیر روزناما باجاسیندا، «نوید آذربایجان» ی گؤردوم. اونو آلیب و اوندان سونرا هر باجادان نوید آذربایجانی سوروشاردیم. چوخوندا یوخودو. نئچه هفته آختاراندان سونرا ائویمیز یاخینلیغینداکی بیر باجادا اونو تاپیب آلدیم و اوندان سونرا نویدی آلماغا هر هفته ایکی یول دوام ائتدیم. سونرالار هفته ده بیر یول چیخاردی. اوّللر ساتیجی فقط منیم او روزنامادان آلدیغیمی سؤیلردی. روزناماچی من آلاندان سونرالار اؤزوده ایکینجی نویدی اوخویان شخص اولدو. بیر مدّت­دن سونرا روزناماچی نویدین باشقا موشتری­لری اولدوغونو سؤیله­ییب و بیر گون اولدو کی تهراندا من نوید گلن گونون اؤنجه­سی روزناماچی­یا پول وئریب منه نویدین ساخلاماسینی ایسدیردیم. سونرالار من نویده زنگ ووردوم و قراریدی بیله لرینه تیلیم حان شعرلرین گؤندرم کی بیر آزدان سونرا نوید باغلاندی و ایندی اونون تهرانا گلمه­سی یاساق.

 

تیکانلاری اکن/ فرزاد اسفیدیاری؛ قشقایی شاعیری

دسامبر 1, 2009

آچیقلاما: فرزاد اسفندیاری ۱۳۶۲ دوغوملوسو و فارس استانینین مرودشت شهری تورکلریندندیر. مرودشت، شیرازین ۴۵ کیلومتر قوزئی دوغوسوندا یئرلشیبدیر. او ایندی مرودشت اونیورسیته سینده «مدیریت جهانگردی» اوخویور. بیله لرینه ساغلیق و باشاریلار دیله ییریک.

تیکانلَره اَکن :

نشاننده خارها {کسی که خارها را کاشته است} خدا

گُزُم آغُر اُلُب ، یاتیرَم، بیر دیش گُریرَم

چشمهایم سنگین شده به خواب میروم و رویا می بینم

دیشمنََه بیر قَََََََََلان، غَریب، ایش گُریرَم

در رویایم چیزی بیهوده و عجیب می بینم

گوُن داغدَن آشیر، ایشخ گِدیر، قَرنگِه دوُشیر،

 آفتاب از کوه پایین میرود و روشنایی میرود و تاریکی می آید

آی داغدَن چِخیر، دَلِه نی داغَ گدیگه یتِشیر

ماه بیرون می آید و زمان به کوه رفتن دیوانه فرا می رسدذ

دَلِه دِه وُ داغ دِه وُ آی

اکنون دیوانه است و کوه و ماه   

 آی که سَنَی،  دَلِه مَنَم ،داغ دَکِه  تیکانُه

دَلِه دِه وُ داغ دِه وُ آی

ماه تویی دیوانه منم کوه دهم که خار است 

اکنون دیوانه است و کوه و ماه 

 

آی گجَه لِه دَلِه داغَه گِدمیَه؟!

شب مهتابی دیوانه به کوه نرود؟! 

تیکان گَلَه یالُن قِچَه باتمیَه؟!

 خار باشد و در پای عریان فرو نرود

دیشمنه بیر یاقچُه گُزَل گِجَه دِه  سَن :

در رویایم شبی زیباست و تو:

داغ دَن قاچَه قاچَه اوُچَه اوُچَه  آشیرَی

از کوه دوان دوان  پرواز کنان! می گذری

تارُنی اُ چَمَنلِه یوُردُنُه چادُرلیرَی

و دشت سر سبز خدا چادر میزنی و سکنی میگزینی

سَحَر گَلیر، اُولدُوز گِدیر،  گوُن چِخیر

صبح می آید و ستاره میرود و آفتاب چهره نمایی میکند

مَن قالیرَم ،تیکان قالیر، داغ قالیر

من میمانم و خار وکوه

یُللَر ایچنتَکِه تیکانلَر، باتُب مَنِم قِچِمَه

در پای من خارهای خارهای در راه خلیده 

قانات یُخُم ،اُوچَم گِدَم یُوردُمَه

بال و پر ندارم پرواز کنم به منزلگاهم

وارُه یُلُم تیکانلُه دِه، تیکان وارسه  قانلُه دِه

تمام راهم را خار خون گرفته

گوُنُم قََرَنگِه دِه، یُلُم دوُمان لُه دُه

روز من سیاه است و راهم مه آلود

سَسِم گِدیر ، هَنَه هَنَه ، نَفَس گََلیر:

صدایم می برد و نفس نفس میزنم

داغ دن: بیر غَملِه غَریب  سَس گَلیر  

از کوه صدایی محزون می آید

بوُلُوت چَکیر،گَلیر، اِلدِرِم داغه وُوریر:

ابر میغرد و صاعقه بر کوه میزند

آسمان آچُلیر، یاقُش گَلیر،قار گَلیر

آسمان باز میشود و برف و باران فرو میریزد 

آهای تیکان لَره اَکَن تاروُ : دنیا نیَیه مَنَه

آهای خدای خار آفرین:چرا دنیا در چشم من تنگ است

 دار گَلیر؟
یاقُش گَلیر، قاشلُه گُینُم دُلیر، گُزُم دُلُه یاش

باران می آید و چشمان من پر از اشک مشک میشود

اُلیر
ایرَگ داشیر، یاشلُه گُزُم یاقُشَه  یُلاش اُلیر

پیمانه دلم سرریز میشود و چشمان اشک بار من یار باران میشود

سَسِم چِخیر، داد اُلیر، سَنی قارلُه قُلاقلَری داش اُلیر

صدایم اگلو بیرون می آید و فریاد میشود گوشهای برف آلود تو سنگ میشود

ایرِم  توُکَنیر، گُزُم آچُلیر، مَنِم یوُخوُم  باش اُلیر

شعر من به پایان میرسد و چشمهایم باز میشود و خواب به اتمام
esfandiari.farzad@gmail.com

حاج اکبرخان رزاقی و»گلزار حسینی» کیتابی

نوامبر 29, 2009

 

گلزار حسینی کیتابی ۱۳۶۲ گونش ایلینده سات(سازمان انتشارات تیلیم) طریقی ایله و رحمتلیک دوکتور علی کمالی نظری آلتیندا یاییملانیب دیر. بو کیتاب  رحمتلیک اکبرخان رزاقی نین(۱۳۶۸- ۱۲۹۹، ساوانین قاراقان بؤلگه سینین میصیرقان کندینده دونیایا گلمیش و همان کندده وفات ائتمیش. مزاری دا میصیرقاندادیر) مذهبی شعرلرینی احتوا ائدیر. کیتاب علی کمالینین اون سوزو ایله باشلانمیش و دوش وورما نوحه لری، زبانحال، بحر طویل و باشقا مذهبی شعرلرله سونا چاتیر. کیتاب، شاعیرین اؤز ال یازما خطی ایله یازیلمیش دیر. کیتابین سونلاریندا یازیلان تاریخ ۲۶/۵/۱۳۶۲ قید اولونوبدور. بو کیتابدان اکبرخان رزاقی نین همدانلی فانی نین بیر شعرینه جواب شعریندن ایکی بندینی عزیز اوخوجولارا سونوروق. (گیومه ایچینده اولان بندلر همدانلی فانی دن دیر):

فانی همدانی نین مخمسینه جواب وئریلیب:

«محبوب دل حضرت خیرالبشرم من    زهرا آنا حیدر آتا والا گوهرم من

شه­زاده­یم و شه­منش و شه­سیرم من     بیر کوکبم و تابش- ایکّی قمرم من

من بیر گوهرم ایکّی گوهردن اولا مشتق»

ای مهر قضا شوکت و وی میر موفق  شمس فلک عزّت و رفعت سنن الحق

ایجاد اولونوب خاطریوه کلّ مخلّق      رأیینله گزر دور قمر طاقمطبّق

یئتمز حد اجلالییه تحقیق محقّق

«آیا تانیمیرسیز منی دارای زمانم؟      بو کالبد هستی­یه بیر جوهر جانم

من باعث ایجادم و من قلب زمانم        من مشی قضا ئ قدره حکم روانم

اکسیر حیات ایچره منم قوه زیبق»

بیللم سنی سر حلقه و قوم سعداسن       آئینه حق سرور کل فضلاسن

مومن­لر و مسلم­لر  ایچون راهنماسن    محشرده شفاعت علمین شقه کشاسن

امرین ایله برپادی بو نه چرخ مطبق

دکتر عطاءالله حسنی؛

نوامبر 25, 2009
   
 
سوابق تدریسی
1364 / دانشگاه تربیت معلم
1369 تاکنون / دانشگاه شهید بهشتی
2007 ـ 2006 / استاد مدعو در دانشگاه مطالعات بین‏المللی شانگهای SISU 
 
جوایز علمی

1379 / انتخاب به عنوان مدیر نمونة دانشگاه

 
عضویت در مراکز علمی و پژوهشی
1367 تاكنون / عضو هيأت تحريريه مجله رشد تاريخ
85 ـ 1379 / عضو هيأت تحريريه مجله تاريخ اسلام
80ـ 1379 / عضو هيأت تحريريه مجله تاريخ دانشگاه تهران
1385 تاكنون / عضو هیأت تحریریه مجله تاریخ دانشگاه لرستان
1386 تاکنون  / عضو هیأت تحریریه مجله تاریخ دانشگاه سیستان و بلوچستان
 
سوابق کاری
70 ـ 1359 / عضو کمیته برنامه‏ریزی رشتة تاریخ ستاد انقلاب فرهنگی
73 ـ 1369 / عضو گروه پژوهشی تاریخ سازمان سمت
74 ـ 1371 / مدیر کل آموزش‏های ضمن خدمت وزارت آموزش و پرورش
74 ـ 1373 / سرپرست اداره کل تربیت معلم وزارت آموزش و پرورش
76 ـ 1374 / سرپرست مدارس ایران در ترکیه
80 ـ 1377 / رئیس مرکز چاپ و انتشارات دانشگاه شهید بهشتی
1379 تاكنون / عضو هیات علمی گروه تاریخ دانشگاه شهید بهشتی
82 ـ 1380 / مدير گروه تاريخ دانشگاه شهيد بهشتي
1386تاكنون / مدير گروه تاريخ دانشگاه شهيد بهشتي
 
سوابق تحصیلی
دیپلم: ادبی / 50 ـ 1349 / تهران / دبیرستان دارالفنون
کارشناسی: تاریخ / 1354 / شیراز / دانشگاه شیراز
کارشناسی ارشد: تاریخ / 1364/ تهران / دانشگاه
علامه طباطبایی / زبان و ادبیات فارسی / 1366 / دانشگاه تهران
دکتری: تاریخ / 1369 / تهران / واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی
 
علایق پژوهشی
تاریخ فرهنگی و اجتماعی ایران
تاریخ دوره صفویه
تاریخ ایلات و عشایر
تاریخ عثمانی
تاریخ جنبش‏های اجتماعی

اشعار اجتماعی (فارسی، ترکی)

 
مقالات علمی و کتب منتشر شده

  • کتاب‏ها و کتابچه‏ها
    حسنی، عطاءلله. 1367. تاریخ معاصر جهان: هند، ژاپن، چین، انگلستان، افریقای جنوبی، مکزیک. تهران: دفتر تحقیقات و برنامه‏ریزی کتاب‏های درسی ویژه مراکز تربیت معلم.
    حسنی، عطاءلله. 1367. پیرامون آموزش‏های غیرحضوری. تهران: انتشارات اداره کل آموزش‏های ضمن خدمت وزارت آموزش و پرورش.
    حسنی، عطاءلله. 1368. دستمایه پژوهشگران. تهران: ضمیمه درسنامه گروه علوم‏اجتماعی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی.
    حسنی، عطاءلله. 1376. بهارنامه. سرپرستی مدارس جمهوری اسلامی ایران در ترکیه.
    حسنی، عطاءلله. 1379. اسنادی از دانشگاه ملی ایران 1358 ـ 1338. تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.
    حسنی، عطاءلله. 1380. گفتگو: تأملاتی در علم تاریخ‏نگاری اسلامی (با دکتر غلامحسین زرگری نژاد و دکتر هاشم آقاجری) به کوشش حسن حضرتی. تهران: نقش جهان.
    حسنی، عطاءلله. 1382. تاریخ فرهنگی ایل شاهسون بغدادی. تهران: انتشارات ایل شاهسون بغدادی.ترجمه کتاب
    حسنی، عطاءلله. 1379. مطلع الاعتقاد فی معرفه المبدأ و المعاد (از ترکی استانبولی نوشته محمدبن سلیمان فضولی). تهران: انتشارات بین‏المللی الهدی.

  • حسنی، عطاءلله. 1363. «ظلم ستیزی و عدالت‏خواهی غزالی»، کیهان فرهنگی، شماره 12، ص 36.
    حسنی، عطاءلله. 1363. «نگرشی در ترجمه خاطرات سر آرتور هاردینگ»، کیهان فرهنگی، شماره 7، ص 21 ـ 18.
    حسنی، عطاءلله. 1364. «یاد و یادآوری چند نکته»، کیهان فرهنگی. شماره 12، ص 25 ـ 24.
    حسنی، عطاءلله. 1365. «حروفیان و ارتباط آنان با طریقه دراویش بکتاشی»، «ترجمه از زبان انگلیسی» فرهنگ ایران زمین. جلد 26، ص 244 ـ 206.
    حسنی، عطاءلله. 1367. «عهد مقدس رضاخان و سوسیالیست‏ها»، گنجینه (سازمان اسناد ملی ایران). سال اول، شماره اول، ص 81 ـ 79.
    حسنی، عطاءلله. 1368. «شورش سپاهیان در هند 1857″، کیهان فرهنگی. شماره 2، ص 27 ـ 24.
    حسنی، عطاءلله. 1368. «ظلم ستیزی و عدالت‏خواهی در شعر فارسی»، کیهان فرهنگی. شماره 10، ص 13 ـ 10.
    حسنی، عطاءلله. 1369. «جنک تریاک: زمینه و علل»، فرجاد. سال اول، شماره 2، ص 6 ـ 4.
    حسنی، عطاءلله. 1369. «مشکلات و پیشنهادات محققین، مبتکرین، و مخترعین جامعه فرهنگی کشور»، مجموعه مقالات سمینار تحقیق و توسعه. تهران: سازمان پژوهش‏های علمی صنعتی کشور، ص 69 ـ 68.
    حسنی، عطاءلله. 1370. «جنگ تریاک»، فرجاد. سال اول. شماره ویژه ص 15 ـ 13.
    حسنی، عطاءلله. 1373. «برگی از فرهنگ مدیریت: جای خود را در جدول پیدا کنید»، روزنامه همشهری. شماره 531، ص 3.
    حسنی، عطاءلله. 1374. «تجربه آموزش جمعیت در چین»، مجله مدیریت در آموزش و پرورش. شماره 13، ص 73 ـ 70.
    حسنی، عطاءلله. 1375. «بایدها و نبایدهای معلمی»، روزنامه همشهری. شماره 948، ص 11.
    حسنی، عطاءلله. 1376. «خاطرات علی‏اکبر خان قرابیگلو ـ فتح‏السلطان»، راه دانش. شماره 11/12، ص 135 ـ 109.
    حسنی، عطاءلله. 1379. «ایل شاهسون بغدادی ـ گزارشی از نیمه راه، تاریخ،» ضمیمه مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران. شماره 1، ص 245 ـ 199.
    حسنی، عطاءلله. 1379. «حروفیان، (ترجمه از ترکی استانبولی)»، فصلنامه پژوهش‏های تاریخی دانشگاه مشهد. سال سوم. شماره 8 ـ 5، ص 96 ـ 69.
    حسنی، عطاءلله. 1379. «مذهب فضولی»، پژوهشنامه علوم انسانی. تهران: دانشگاه شهید بهشتی. شماره 27، ص 107 ـ 66.
    حسنی، عطاءلله. 1379. «یادداشتی پیرامون یک مورخ ایرانی: ادریس بدلیسی»، کتاب ماه: تاریخ و جغرافیا. سال چهارم، شماره اول و دوم، ص 39 ـ 37.
    حسنی، عطاءلله. 1380. «تفکر محافظه‏کارانه عصر ناصری»، فصلنامه فرهنگ و اندیشه. سال اول. شماره اول، ص 76 ـ 63.
    حسنی، عطاءلله. 1381. «اخبار عثمانی در منابع ایرانی»، مجموعه مقالات روابط فرهنگی و تاریخی ایران و ترکیه. جلد اول. تهران: انتشارات سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و بنیاد تاریخ ترک، ص110 ـ 81.
    حسنی، عطاءلله. 1381. «تاریخ ژاپن و انقلاب میجی»، کتاب ماه: تاریخ و جغرافیا. سال پنجم. شماره 9 ـ 8، ص 46 ـ 36.
    حسنی، عطاءلله. 1382. «عوامل بحران در روابط ایران و عثمانی از منظر مورخان ایرانی 1049 ـ 985″، پژوهشنامه علوم‏انسانی. تهران: دانشگاه شهید بهشتی. شماره 38، ص 62 ـ 36.
    حسنی، عطاءلله. 1384. «رابطه جنبش اصلاح خط با زمینه‏های فکری انقلاب مشروطیت ایران»، بررسی مبانی فکری و اجتماعی مشروطیت ایران. تهران: انتشارات دانشگاه تهران و مؤسسه تحقیقات و توسعه علوم‏انسانی، ص 194 ـ 175.
    حسنی، عطاءلله. 1385. «آموزش‏های نظری در عصر صفوی»، پژوهشنامه علوم‏انسانی. تهران: دانشگاه شهید بهشتی. شماره 52، ص 168 ـ 153.
    حسنی، عطاءلله. 1386. «جذابیت‏های چین در شعر فارسی تاریخ میانه ایران»، پژوهشنامه علوم‏انسانی. تهران: دانشگاه شهید بهشتی. شماره 54، ص 210 ـ 197.
    حسنی، عطاءلله. 1387. «تحلیل محتوایی شمس استانبول»، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران. دوره 59، شماره 185، ص 59 ـ 37.
    حسنی، عطاءلله. 1387. «سه شاعر عثمانی و مشروطیت ایران»، پژوهشنامه علوم‏انسانی، تهران: دانشگاه شهید بهشتی. شماره 58: 72 ـ 53.
    حسنی، عطاءلله. 1388. «از دنیای ایلات و عشایر تا دنیای معلمی»، رشد آموزش تاریخ. دورة دهم، شماره 4 (مسلسل 35): 10 ـ 4.
    حسنی، عطاءلله. 1388. «تاریخنگاری زن در متون ادبی» (در دست بررسی برای چاپ).
    حسنی، عطاءلله. 1388. «تاریخنگاری یک مفهوم: کلاه ترک» (در دست بررسی برای چاپ).
    حسنی، عطاءلله. 1388. «ماده تاریخ فارسی در آثار نویسندگان عثمانی» (در دست بررسی برای چاپ).

  • Hassani, Ataollah. 1996. ”Iran Toplum Tarihinin Kaynaklari.” Name-i Asina.Say2, Yaz, p. 89 – 100.Hassani, Ataollah. 2003. “Names and Appellations in the Shahsavan-e Baghdadi Confederacy” Nomadic peoples. Vol. 7.no.2, p. 48 – 610.Hassani, Ataollah. 2003. “Iranli Tarihçilere Göre Osmanli – Iran Ilişkilerinde Krizin Nedenleri (985 – 1049 / 1577 – 1639)” Tarihten Günümüze Türk – Iran Ilişkileri Sempozyumu. Çeviren Doç. Dr. Dérya Örs. Ankara: Türk Tarih Kurumu yayinlari, 2003. P. 15 – 31.

    Hassani, Ataollah. “The Conservative Way of Thinking during the Naserid Era”. Translated by Dr. seyyed Mahmood Farrokhpey. Iranian Studies. Tehran: Center for Cultural – International Studies, 2004. P. 41 – 58.

 
زمینه تخصصی
تاریخ ایران عصر صفوی و ایلات و عشایر
 
آثار آماده چاپ
حسنی، عطاءلله. ازمنها: دفتر شعر.
حسنی، عطاءلله (مترجم). زندگی، شخصیت، و محیط فضولی. ترجمه از ترکی استانبولی نوشته پروفسور عبدالقادر قاراخان.
اثر بهزبان خارجی در کتاب‏شناسی آسیای میانه و قفقاز
Hassani, Ataollah. 1992. A Bibliography of Central Asia and Caucasia. Ministry of Culture and Islamic Guidance, Center for International Cultural Studies.
 
راهنمای رساله‏ها
دکتری

1385 / کیومرث قرقلو / حذف قزلباش از ساختار قدرت مرکزی حکومت صفویان
1385 / عباس زارعی مهرورز / اوضاع سیاسی و اجتماعی کردستان از مشروطه تا پایان جنگ جهانی اول

1385 / علی رضائیان/ بررسی ساختار حکومتی عصر سلجوقی و خوارزمشاهی بر مبنای منشات و رسائل تاریخی

کارشناسی ارشد

1380 / لیلا انصاری / انقلاب مشروطیت ایران
1381 / سعید شکورزاده / اتحاد اسلام: شکل‏گیری و تحول
1383 / حیدرآقا گلی عباس تبار / روابط ایران و فرانسه در زمان شاه سلطان حسین صفوی
1383 / مریم حیدری / بررسی جایگاه و نقش شیعیان هزاره در تحولات تاریخی معاصر افغانستان با تکیه بر قیام عصر امیر عبدالرحمن خان
1384 / عبدالغفار سلاق / جغرافیای تاریخی استرآباد (گرگان) در عصر صفوی
1384 / علی موسیوند/ زندگی و آثار سید عبداله بهبهانی
1385 / ایوب حسینی / بررسی جنبش‏های مذهبی در کردستان عراق
1385 / رضا احمدی/ زمینه‏های اجتماعی، سیاسی و فرهنگی رسمیت یافتن شیعه در عصر صفوی
1385 / سید محمد مهدی میرراضی/ گیلان در دوران شاه عباس اول صفوی

سامان و بیر سایت تانیتیمی/ اسدالله امیری

نوامبر 24, 2009

سامان کلمه سی ایران دا اؤزللیکله آزربایجاندا نئچه کند و بیر شهرین آدی دیر. اؤرنک ایچین: چهار محال و بختیاری بؤلگه سینده شهرکرد یاخینلیغیندا بیر تورک شهرین آدی دیر. بو شهرین آدی ایکی شاعیر یانی دهقان- سامانی و عمان- سامانی نی یادا سالیر. بو شهرین وچئوره سینده اولان یئرلرین اهالیسی تورکدورلر. اوندان علاوه اردبیل، شرقی آزربایجان و شمالی خراسان دا نئچه کندین آدی سامان دیر. (اردبیل ده، گرمی و سرعین شهرستانلاریندا (سامانلو)، شرقی آزربایجاندا سراب (آقبلاغ سامان)و شمالی خراساندا مانه و سملقان شهرستانلاریندا(امین آباد/سامان). سامانلارین بیریسیده ساوانین نوواران بخشینین قوپایا دهستانیندا یئرلشیبدیر. ساواداکی سامان کندی یانیندا اولان یاتان کندی آدی ایله بیرلیکده ایشله نیلیر: یاتان- سامان.

سامان کلمه سینین معنی لری: ۱- فارسجادا کاه معناسیندا. ۲- سهمانلاماق(= مرتب کردن) مصدریندن آلینمیش و بو کلمه فارسجایادا «سر و سامان دادن»(= سهمانلاماق) شیکلینده گیرمیش دیر.

یوخاریدا گلن سؤزلری بیر سایتین تانیتماسی ایچین یازدیق: سامان کندی سایتی

بو سایتین آدرسی:www.samanrosta.ir

بو سایتدا ساوا بؤلگه سینه عایید  فولکلور، بعضی آشیق اوخومالاری(آشیق صدری- آشیق علسگر و س) کیمی کولتورل قونولارا راس گله بیلرسیز. حکیم تیلیم خان وبلاگی اولاراق سامان سایتی مدیرلرینه و باشقا مدنی قونولاردا چالیشان اینسانلاریمیزا باشاریلار دیله ییریک. بوتون دوستلاردان اللرینده اولان کولتورل ماتریاللاری آدی گئدن سایتدا یاییملانماق ایچین گؤندرمه له رینی ریجا ائدیریک.

آشنایی با ابوعلی سینا و آرامگاهش

نوامبر 16, 2009
 

foto

از کتاب یادنامه حکیم تیلیم خان( مقاله سیبی میان دو آینه- سید حیدر بیات): ابوعلي سينا اصالتا اهل خرميسين آسيای ميانه است اما بسياري از مردم او را به غلط، اهل همدان مي‌شناسند. تاکنون شعرهاي چندي به زبان عربي و فارسي به او نسبت داده‌اند که در ايران نيز در لابلاي کتاب‌هاي مختلف بنا به مناسبتهايي اين شعرها چاپ شده‌اند. ليکن نويسندگان ايراني تاکنون در مورد شعرهاي ترکي ابن سينا چيزي ننوشته‌اند. بر اساس نوشته‌ي فهرس المخطوطات الترکيّه چهار صفحه‌ي خطي در ميان نسخ خطي مصر وجود دارد که در آن اشعار عربي، فارسي و ترکي منسوب به ابن سينا نگهداري مي‌شود.  عين عبارتي که در فهرس المخطوطات آمده چنين است: «اشعار ابن سينا و هي اشعار عربيه و فارسيه و ترکيه منسوب له في الطب و الحکمه، بدون تاريخ ضمن مجموعة من ورقة 192-193»

(فهرس المخطوطات الفارسيه في دارالکتب المصريّه بالقاهره: ج1، ص18)

گويا برخي شاگردان ابن سينا نيز به ترکي‌گويي استادشان اشاره کرده‌اند ولي نگارنده از منبع اين سخن اطلاعي در دست ندارد. اگر اين سخن درست باشد در آن صورت  صحت انتساب اين اشعار به ابن سينا تقويت مي‌گردد.

از سایت http://ffta1.com:

حجت الحق ابوعلی سینا در سوم صفر سال 370 هـ.ق در خرميثن ـ از توابع بخارا در ترکستان(ازبکستان کنونی) ـ به دنيا آمد و در روز جمعه اول رمضان 427 هـ.ق در همدان درگذشت.
آرامگاه اين دانشمند در كنار خيابان بوعلي قرار دارد كه در دوره اخير به جاي بناي قديمي ساخته شده است. اين بناي برجي توسط مهندس هوشنگ سيحون به تقليد از بناي گنبد قابوس (397هـ.ق) طراحي شده است. اختلاف عمده برج آرامگاه بوعلي سينا با گنبد قابوس، در مقياس كوچك آرامگاه بوعلي، تعداد پره هاي برج و نيز در فقدان جدار برجي آن است.

بناي گنبد بتوني مخروطي شكل اين برج، بر روي دوازده پايه بلند از بتون مسلح قرار گرفته است. ارتفاع هر پايه برج از كف زيرين آرامگاه تا زير گنبد جمعاً 22/95 متر، پهناي هر پايه كه قسمت كوچكي از شعاع برج به شمار ميرود

در پايين، 1/17 متر و در بالا 92سانتيمتر، ضخامت هر پايه كه طبعاً قسمت كوچكي از محيط برج را تشكيل ميدهد 35 سانتيمتر، شعاع گنبد مخروطي شكل آرامگاه، 2/05 متر، ارتفاع مخروط،3/80 متر، ارتفاع تمام هيأت گنبدي شكل نوك آرامگاه 5/95 متر، ارتفاع اصلي آرامگاه 6/10 متر، و بلندي مجموع بنا تا نوك برج، كمي بيش از 28 متر است.

مدخل اصلي بنا از سمت مشرق بوده، ايواني به عرض 3/15 و طول قريب 30 متر داراي يك رديف ستون ساده شامل ده ستون مدور كه قطر هر كدام در پايين 95 سانتيمتر و در بالا 75 سانتي متر به ارتفاع 4/10 متر است و از چهار پارچه سنگ گرانيت تشكيل شده، در جلوي بنا تعبيه شده است. وسط اين ايوان، در محكم و باشكوهي است كه از آن به دهليز مجلل آرامگاه داخل ميشوند. بر بالاي اين در به خط ثلث برجسته بر لوحه مرمري يكپارچه اين آيه مرقوم است: «و من يؤت الحكمة فقد اوتي خيراً كثيرا (بقره، 272)» چون به دهليز ـ به طول 8/70 و عرض 6/30 مترـ وارد شوند، سمت رو به رو، مدخل آرامگاه ابدي شيخ قرار دارد كه در ورودي آن به طرحي شيوا از مشبك آهني ساخته شده است و عرض و ارتفاع آن، 1/19و 1/4 متر است. در طرفين دهليز و نزديك ديوار، دو سنگ قبر بر روي سكوهاي كوتاه مناسبي بر زمين قرار دادهاند كه يكي بر روي قبر قديم بوعلي سينا بوده و ديگري سنگ قبر قديم «ابو سعيد دخدوك» ـ دوست ابوعلي سينا ـ بوده است.

سنگ قبر قديم بوعلي سينا به صورت دو طبقه پلهاي حجاري شده و بالاي آن تقريباً منشور شكل است. اين گونه سنگ قبر در دوره مغول و بعد از آن زياد معمول بوده است. بر روي بدنه و حاشيههاي چهار طرف اين سنگ قبر، به خط نسخ غير مرغوب، تمام آيه 25 و ابتداي آيه 26 سوره آل عمران و دو بيت شعر زير نوشته شده است: «حجت الحق ابوعلي سينا در شجع آمد از عدم به وجود در شصا كرد كسب جمله علوم در تكز كرد اين جهان بدرود» كلمات شجع، شصا و تكز، به ترتيب به حساب ابجد، 373، 391، 427 ميشود كه بنابر ابيات فوق، اشاره به سال تولد، سن 18 سالگي شيخ كه تمام علوم را فراگرفته بود و سرانجام سال وفات حكيم دارد. چون از دهليز بگذرند و وارد محل اصلي آرامگاه گردند، قسمت سفلي، دوازده پايه برج آرامگاه در ميان فضاي چهارگوش اين قسمت جلب نظر ميكند كه در ميان آنها، قبر ابو علي سينا و دوستش «ابوسعيد دخدوك» تعبيه شده است و تخته سنگ مرمر يكپارچهاي به طول و عرض 1 متر روي آنها را ميپوشاند. در بالاي ديوارهاي داخلي محوطه مربع آرامگاه، بيست بيت از قصيده معروف عينيه ابن سينا نوشته شده است. محوطه داخل آرامگاه در خروجي مستقلي به طرف مغرب دارد. قطر ديوار بناي آرامگاه به طرف مغرب 4/40 متر، ارتفاع آن14/70 و طول آن 65/10 متر است. تمام ساختمان آرامگاه بوعلي سينا بر روي صخره طبيعي كوهستان تحتاني زمين اين قسمت، يعني از عمق 9 متري با سنگهاي لاشه و ماسه و آهنگ و سيمان ساخته شده و بناي مذكور، بر روي چنين شالوده محكمي قرار گرفته است. (برگرفته شده:از ماهنامه ی وزین «حیدر بابا» چاپ تورنتوی کانادا)

منبع: http://ffta1.com/index//index.php?option=com_content&task=view&id=964&Itemid=65

 


دنبال‌کردن

هر نوشتهٔ تازه‌ای را در نامه‌دان خود دریافت نمایید.