تركان اوبغور / روزنامه همشهري

شورش در محله چيني‌ها
آسيا– محمد منتظري:
همه چيز از يك زد و خورد ميان كارگران يك كارخانه اسباب‌بازي شروع شد؛ كارخانه‌اي در يكي از حساس‌ترين شهرهاي چين كه تا همين چند هفته پيش البته در دنيا چندان شناخته‌شده نبود.

 شهر ارومچي پايتخت سين‌كيانگ هم منطقه‌اي حساس از نظر انرژي و ملاحظات قومي و مذهبي براي دولت چين است و هم يكي از مناطقي است كه همواره كانون درگيري قومي بوده‌  است. از جمعيت 20 ميليون نفري اين منطقه 8 ميليون اويغور مسلمان ترك‌تبار  و 12 ميليون چيني« هان»‌تبار هستند. اين تركيب جمعيتي در گذشته متفاوت بوده اما گفته مي‌شود كه با تلاش و برنامه‌ريزي دولت،  اكنون تركيب جمعيت به نفع‌ هان‌ها تغيير كرده ‌است. اين منطقه يك ماه است كه ناآرام شده و چند روزي هم در صدر اخبار جهان قرار داشته‌است.

وقتي خشونت‌ها عليه مسلمانان ترك‌تبار شهر ارومچي در چين به قوع پيوست، سيل خبرنگاران خارجي به صحنه خشونت‌ها سرازير شد تا بلكه با به‌دست‌آوردن اطلاعات دسته‌اول دريابند كه چه مسئله‌اي موجب شده است كه اين شهر آرام و ساكت به ناگاه تبديل به صحنه درگيري و خونريزي فجيع شود كه طي آن بيش از 150 مسلمان كشته شدند. همانطور كه خشونت‌ها در ارومچي بيشتر و بيشتر مي‌شد، رسانه‌ها تلاش كردند تا دريابند چه كسي مسئول اين خشونت‌ها است؟ ميزان خسارت‌ها و تعداد كشته‌شدگان چقدر است؟ آيا اين درگيري‌ها و ناآرامي‌ها نتيجه يك پروسه طولاني مدت است و يا اينكه نوعي اسپاسم و واكنش ناگهاني است كه رخ داده است؟

البته پاسخ دادن به اين سؤالات چندان آسان نيست. چراكه با تدابير امنيتي شديدي كه دولت چين انديشيد محدوديت‌هاي بسياري براي رسانه‌ها به‌وجود آمد؛ به‌گونه‌اي كه اگر نگاهي به گزارش‌هايي كه رسانه‌هاي خارجي از حوادث اخير چين ارائه كرده‌اند بيندازيد اطلاعات تحقيقي بسيار كمي در اين مورد وجود دارد. البته پكن مي‌گويد در زد و خوردهاي اوايل ماه جاري بين اعضاي «هان»، گروه قومي اصلي چين  و اويغورها، كه اكثرا ترك زبانان مسلمان هستند، ۱۹۷ تن كشته شدند و اكثر كشته‌شدگان «هان» بودند.

بسياري از اويغورها اين رقم را درست نمي‌دانند. از جمله آنها «ربيعه قدير» رهبر يك گروه تبعيدي به نام «كنگره جهاني اويغور» است كه چين او را مسئول ناآرامي مي‌داند. مقام‌هاي چيني رهبران در تبعيد اويغور را به سازماندهي اين ناآرامي‌ها متهم كرده و تلويزيون دولتي چين تصاوير حمله اويغورها به مردم در خيابان‌ها و حمله به‌خودروهاي پليس و شكستن شيشه‌هاي فروشگاه‌ها و مراكز خريد را پخش كرده است. رهبران در تبعيد اويغور اعلام كرده‌اند نيروهاي امنيتي چين واكنش شديدي به اعتراضات مسالمت‌آميز مردمي نشان داده‌اند.

چين از سياست‌هاي خود نسبت به اقليت‌هاي قومي دفاع مي‌كند و مي‌گويد زد‌و‌خوردهاي مرگبار در استان سين‌كيانگ ناشي از تحريكات جدايي خواهان بوده  و به افراط گرايي مذهبي يا رفتار پكن با مسلمانان ارتباط نداشته است. دولت چين طي سال‌هاي گذشته همواره تاكيد كرده كه به‌شدت با هرگونه تمايلات جدايي‌خواهانه مبارزه كرده و آنها را سركوب مي‌كند. براي نمونه مي‌توان به تلاش‌هاي تبتي‌ها به رهبري دالايي لاما اشاره كرد. دولت چين از مدت‌ها پيش دالايي لاما را از كشور اخراج كرده است و هرگونه تحركات تبتي‌ها كه رنگ و بويي سياسي داشته، در نطفه خفه كرده است.

اويغورها هم تا حدودي مانند تبتي‌ها از برخي از سياست‌هاي دولت چين شاكي هستند. فعالان سياسي‌ اويغور‌ها شكايت مي‌كنند كه سياست‌هاي چين، مذهب، زبان و فرهنگ آنها را سركوب مي‌كند. البته، گزارش‌هايي وجود دارد مبني بر اينكه در واقع خشونت‌هايي كه در چين واقع شده است تلاش اويغورها براي ترور كردن دودمان امپراتوري هان بوده است. البته اين گزارش‌ها به‌دليل اطلاعات و شواهد و مدارك كمي كه در آنها موجود است، چندان قابل اعتماد نيست.

گزارش‌هايي نيز وجود دارد مبني بر اينكه چيني‌هاي«هان» تعدادي از اويغورها را در شهر گوانگ دانگ به قتل رساندند. مردم در شهر ارومچي در اعتراض به اين كشتار به خيابان‌ها ريختند و توسط مأموران امنيتي چين هدف رگبار مسلسل‌ها قرار گرفتند. اويغورها نيز به مقاومت پرداختند. اما مسئله‌اي كه در اين ميان جالب توجه است اينكه در درگيري‌هايي كه در چين به وقوع پيوسته است در كل 197 نفر كشته شده‌اند كه بنا بر اكثر گزارش‌هايي كه منتشر شده است در حدود 137 نفرشان‌ هان بوده‌اند اما در نهايت به‌دليل محدوديت‌هاي رسانه‌اي شديدي كه دولت چين درخصوص حوادث اخير اعمال كرده است چندان نمي‌توان به گزارش‌ها اعتماد كرد.

نگاه منصفانه به حوادث چين اما لازمه‌اش اين است كه تلفات و صدماتي كه در دو طرف در اين درگيري‌ها ديده‌اند با عينك انصاف نگريسته شود. حقيقت اين است كه هر دو طرف در اين حوادث دچار صدماتي شده‌اند.

اويغورها چه قومي هستند؟

اويغورهاي چين در منطقة خودمختار سين‌كيانگ زندگي مي‌كنند. اين استان بزرگ‌ترين استان چين است كه يك ششم مساحت چين را شامل مي‌شود. سين‌كيانگ در غرب و شمال با 8كشور همسايه است و از شرق تا غرب با كشورهاي مغولستان، روسيه، قزاقستان، تاجيكستان، قرقيزستان، افغانستان، پاكستان و هند هم مرز است. شهر مهم «كاشغر» و صحراي تاكلاماكان در اين استان واقع شده است.

در سال ۱۸۸۴ ميلادي در دوره امپراتوري منچو، چيني‌ها تركستان شرقي را تسخير كردند و نام آن را تغيير داده «سين كيانگ» ناميدند كه در زبان چيني به معني «مرز جديد» است. مركز سين‌كيانك شهر ارومچي است كه تقريباً ۴۰۰۰ كيلومتر با پكن فاصله دارد و در يك منطقه زماني متفاوتي واقع شده است. در سال‌هاي اخير سين كيانگ  به‌صورت يك منطقه مهم براي دولت چين ظاهر شده است كه امور تجارت نفت و گاز را تسهيل مي‌كند. استان سين‌كيانگ نه تنها افتخار چيني‌ها براي آزمايشات هسته‌اي زميني بلكه جايگاه بزرگ‌ترين منابع نفتي همچون حوزه نفتي طاهر و پالايشگاه دوشاتري است.

در اين استان كه پيمانه امنيت انرژي چين پر مي‌شود، در بين تعداد زيادي از پروژه‌هاي بزرگ خط لوله ۳۰۰۰ كيلومتري قزاقستان – چين كه پيش‌بيني مي‌شود كه با مبداء درياي خزر در سال ۲۰۱۱ عملي شود، به سين‌كيانگ مي‌رسد و يك خط لوله مهم صادراتي ساحلي است و سالانه ۲۰ ميليون تن نفت‌خام درياي خزر را حمل مي‌كند، قرار دارد. بخشي از اين خط لوله به نام خط آتاسو- آلاشانكو از سال ۲۰۰۵ عملياتي شده و نفت خام را از قزاقستان پمپاژ مي‌كند.

در ۱۲۵ سال گذشته كه چيني‌ها منطقه تركستان شرقي را اشغال كرده‌اند، سياست قومي آنها معطوف به نابودي تركان اويغور بوده است و اين سياست ضد‌انساني را در اين مدت ادامه داده‌اند. به‌ويژه از زماني كه در سال ۱۹۴۹ كمونيست‌ها در چين به قدرت رسيدند، اين روند شدت بيشتري گرفت. روند كوچاندن چيني‌هاي «هان» به اين منطقه سرعت يافته و اكثريت اويغورها در اين منطقه رفته‌رفته كاهش يافته است. جمعيت هان‌ها در مقايسه با سال۱۹۴۹، ۶ درصد افزايش يافته و به ۴۰ درصد در سال ۲۰۰۰ رسيده است.

لشكركشي، قوم‌زدايي و چيني كردن كه به پيشاهنگي يك واحد نظامي دولتي انجام مي‌شود، از دهه ۱۹۵۰ همواره جنجال‌برانگيز بوده است، در حالي كه منابع رسمي كارهاي كشاورزي بسيار بزرگي را در اختيار اين نيرو قرار داده اند، منتقدان مي‌گويند اين ابزاري براي يك تهاجم قوم‌زدايي و چيني‌كردن منطقه است.اويغورها تاكنون بارها براي استقلال از چين تلاش كرده‌اند كه بي‌نتيجه مانده و دولت چين همواره استقلال طلبان را تروريست معرفي كرده است.  حكومت مركزي چين در سركوب مسلمانان بسيار فعال بوده به‌طوري كه از ۹۳۸ مدرسه ديني كه در سال ۱۹۸۹ فعال بودند، آخرين مدرسه آن در سال ۱۹۹۶ توسط دولت چين تعطيل شده است.

در سال ۲۰۰۵، ۳۷ دانش‌آموز مسلمان به جرم آموختن اسلام بازداشت شدند و دانشجويان مسلمان به جرم انجام اعمال ديني از دانشگاه‌ها اخراج شدند، شاغليني كه نماز مي‌خوانند از كار اخراج و ائمه جماعت ۲۳۰۰۰ مسجد در اين ناحيه مجبورند نام و تعداد نمازگزاران مساجد را به مقامات دولتي گزارش دهند.

اويغورها همانند اكثريت مسلمان منطقه، فرائض ديني خود را به جا مي‌آورند. پس از سپتامبر ۲۰۰۱ و تبليغات ضد‌اسلامي از سوي كشورهاي غربي، دولت چين از اين مسئله به نفع خود استفاده كرد و تهاجم گسترده‌اي را براي فرهنگ‌زدايي اسلامي به بهانه مبارزه با تروريسم در منطقه آغاز كرده است. گزارش‌ها حتي از اين حاكي‌است كه مسلمانان اويغور اغلب تحت فشارند كه مشروبات الكلي مصرف كنند و در ماه رمضان غذا مصرف كنند. سازمان عفو بين‌الملل معتقد است كه ۵۰۰ اويغور از ۱۹۸۵ تا‌كنون به جرم «استقلال طلبي» اعدام شده‌اند.

تاریخ درج: 10 مرداد 1388 ساعت 10:44 تاریخ تایید: 11 مرداد 1388 ساعت 09:40 تاریخ به روز رسانی: 11 مرداد 1388 ساعت 09:41
 
مطالب مرتبط
گزارش رهبر تبعيدي مسلمانان چين درباره ناآرامي‌هاي ارومچي جهان اسلام هنوز از وضعيت تهديد كننده اويغورها‌ بي‌خبر است مذاكرات دبير كل سازمان ملل در چين دادخواهي از اوراسيا ايالت غربي، زوالستان كمون‌ها دولت چين براي اولين بار به كشتن 12 مسلمان اين كشور اعتراف كرد ضرورت موضع‌گيري دولت در قبال سركوب مسلمانان چين برگزاري تجمع و راهپيمايي در ارومچي ممنوع شد مساجد مهم شهر ارومچي به روي نمازگزاران بسته شد احتمالا هزاران اويغور در سين کيانگ کشته شده‌اند رئیس جمهور چین اجلاس جي 8 را ترك كرد گزارش مليت درباره قتل عام اويغورها در سين کيانگ 140 كشته در نا آرامي‌هاي منطقه سين كيانگ چين
 منبع: http://hamshahrionline.ir/News/?id=91529

2 پاسخ to “تركان اوبغور / روزنامه همشهري”

  1. یاشیل Says:

    چوخ گوزه ل ایدی بو چئشیدلی بیلدیریش سیزه و بوتون دوستلارا ناییلییتلر دیله ییره م.حورمتله «یاشیل»

  2. ندای انقلاب Says:

    ایهالناس مسلمان کشی‌یکی‌از سرگرمیهای جدید برای کشورها و دولتهای مسلمان و غیره مسلمان شده. جالب اینجاست که دوستان عزیز آقای احمدی خره،چین و شوروی، قبل از شمارش آرای انتخابات به ایشون تبریک گفتند. کشور چین و شوروی یک ساعت بعد از انتخابات به آنترینژاد تبریک گفتند تو نگو اینها با هم یه قرارهایی دارند و آنهم سرگرمی هست که هر ستاشون دوست دارند و آن هم، مسلمان کشی‌. در ارومجی چین و در چچنیا شوروی و در ایران عزیز دولتها همه مشغول مسلمان کشی‌هستند.احمدی‌نژاد ممکن که خایهٔ امریکا و انگلیس را نمیمالد ولی‌ خوب خایهٔ چین و شوروی را ما چ می‌کند. هی‌نماز جمعه داد میزنم مرگ بر یهودی و صهیونیست تو نگو پولدارترین ادمهایی که شوروی را اداره میکنند یهودی هستند. هر هفته میرم نماز جمعه داد میزنم مرگ بر امریکا و مرگ بر انگلیس تو نگو مسلمان کشهای اصلی‌، چین، شوروی و همین رئیس جمهور قلابی خودمون آقای احمقی خره جنایتکار هستند.«ان الله لا یغیر ما بقوم حتی یغیروا بانفسهم»

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s


%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: